ZESTAW nr 3

TEMAT nr 1

1. Jaką rolę w życiu człowieka może odgrywać nauka? Odpowiedz, odwołując się do obrazu Josepha Wrighta of Derby Doświadczenie z pompą próżniową oraz innych tekstów literackich. 

TEMAT nr 2

2. Zapożyczenia – wzbogacają czy zaśmiecają język? Rozważ problem w kontekście podanego fragmentu pracy polskiego historyka, badacza dziejów kultury staropolskiej, wybranego tekstu kultury oraz własnych doświadczeń.

Janusz Tazbir

Spotkania z historią

(fragment)

[…] wiemy już dziś sporo o wpływach kultury Bliskiego i Dalekiego Wschodu. Przypomnijmy więc tylko pokrótce, niejako w telegraficznym skrócie, że ze stepów czarnomorskich oraz od Turków brano ubiory, które w XVII wieku złożyły się na strój szlachecki, mianowicie żupan, kontusz, bekieszę czy ferezje. Uzupełniały go wschodnie pasy, tak dalece u nas popularne, że z czasem zyskały nazwę polskich. Początkowo produkowano je na Wschodzie (od Persji aż po dalekie Indie), później zaczęto wyrabiać u nas. Czym zresztą szlachcic był bogatszy, tym bardziej strój jego przypominał obiór dostojników tureckich, a nawet samego sułtana. Obok ubioru wpływy orientalne dały o sobie znać w częściach uzbrojenia, którego używano w wojsku polskim: zarówno karacena, jak kołczan, sajdak na strzały, czekan czy kindżał – wszystko to przywędrowało z Turcji lub Persji. Również i odznaki władzy wojskowej w postaci buzdyganów, buław lub buńczuków przedostały się ze Wschodu. Jak dalece te rzeczy były w modzie świadczy fakt, że nawet rodzimą broń oddawano miejscowym złotnikom, aby poprzez odpowiednie ozdoby nadali jej wygląd orientalny. Postępował w ten sposób m. in. Jan III Sobieski, zwołujący zresztą oficerów na narady za pomocą tureckich piszczałek. W wojsku zaprowadził on również kapelę janczarską, a stały rezydent króla na Krymie musiał mu, obok nowin politycznych, donosić także na bieżąco o kolejnych zmianach mody tatarskiej. Niekiedy ta maskarada dawała efekty zgoła komiczne, skoro jeszcze w drugiej połowie XVII wieku książę Karol Radziwiłł, „Panie Kochanku”, kazał w swym kościele w Nieświeżu przygrywać podczas nabożeństwa kapeli żydowskiej ubranej w stroje tureckie. Wszystko to znalazło swe odbicie w języku: wyrazy wschodnie, jakie w XVII wieku wchodzą do polszczyzny, to przede wszystkim nazwy rożnego rodzaju sprzętu wojskowego, broni, uprzęży końskiej (czaprak, kulbaka) wreszcie, a nawet samych koni (bachmat, rumak, bułat czy kary). Według dalekich od dokładności obliczeń Juliana Szweda język polski przyswoił sobie wówczas 180 wyrazów tureckich, 140 arabskich i 60 tatarskich. Przyczyna tych zapożyczeń okaże się prosta, jeśli rzucimy okiem na mapę. Rozrost terytorialny Rzeczypospolitej z jednej strony, z drugiej zaś ekspansja państwa otomańskiego doprowadziły do bezpośredniego zetknięcia się ze światem islamu. Orientalizacja nie stanowiła więc (podobnie zresztą jak i koncepcja przedmurza chrześcijaństwa) czegoś specyficznego dla polskiej kultury. O wiele wcześniej przeżyli ją Hiszpanie, graniczący przez długi czas z Arabami na Półwyspie Pirenejskim, nieco później ludy zamieszkałe na Bałkanach, równolegle zaś niemal z nami Węgrzy. Nie zawsze jednak pamięta się o tym, że mieszkańcy Polski stykali się z przedstawicielami kultur wschodnich również wewnątrz kraju, że wymienimy Karaimów, Ormian czy osiadłych na Litwie Tartarów.

Na popularności wpływów orientalnych zaważyło w dużym stopniu przesuwanie się punktów ciężkości olbrzymiego państwa polsko-litewskiego na wschód; dworki szlachty polskiej oraz polonizującej się ruskiej czy białorusko-litewskiej leżały przeważnie w zasięgu bezpośredniego oddziaływania kultury orientalnej. Dzięki badaniom Kazimierza Nitscha wiemy też, że w XVII wieku język używany na kresach wywierał poważny wpływ na polszczyznę literacką. […] Wyrażano obawy o losy języka narodowego w przypadku obioru cudzoziemskiego władcy, równocześnie jednak nie protestowano przeciwko oszpecaniu polszczyzny makaronizmami, a do szczytów elegancji należało pisanie po łacinie. Szlachta nie miała najmniejszych wątpliwości co do tego, że stanowimy integralną część Europy, pojmowanej jako pewna wspólnota, opartą na tożsamości kultury, wyznania i tradycji politycznych.

J. Tazbir, Spotkania z historią, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 1979.

TEMAT nr 3

3. Co, według twórców, jest warunkiem mądrego i szczęśliwego życia? Wyjaśnij, odwołując się do załączonego fragmentu Żywota człowieka poćciwego Mikołaja Reja oraz wybranych tekstów kultury.

Mikołaj Rej

Żywot Człowieka Poćciwego

Chwała prawdziwa

Ale kto sobie taką sławę a taką pociechę odniesie, gdy mówią o nim, iż to dobry a cnotliwy człowiek, iż ten ani psa nie draźni, iż żywie nadobnym, uczciwym a spokojnym żywotem swoim, iż zawżdy wesół a zawżdy bezpiecznej myśli używa, w spokojnym sumnieniu swoim będąc, to by dobrze za prawdziwą chwałę i za nieomylną pociechę każdy poczciwy rozumieć i o tę się starać, i w niej się statecznie a z pilnością zachować miał. Bo już insze pociechy wszytki barzo snadnie ku temu zawżdy przypadać będą.

Sen wieczny

Abowiem wiemy i widzimy, iż czas nasz barzo krotki jest a źdrzejemy: jako jabłka słodkie na drzewie ano jedny głodzą osy, drugie czyrw gryzie, trzecie się też urwawszy rozpadnie. Także też nam przychodzi: i osy nas, i czyrwie rozmaici gryzą, i nie wiemy, kiedy się, urwawszy, roztrącić mamy, a wżdy to u nas na małej pieczy. [...] A tak poczciwemu człowiekowi trzeba iście na pilnej pieczy mieć ty krotkie a omylne czasy swoje, aby swowolnie nie bujały, aby pustopas, jako bydło w jesieni, wolno nie biegały, ale iżby były w mocy a w pilnej opatrzności człowieka każdego bacznego, aby on imi szafował, a nie ony im. Także też i to obłudne a swowolne ciało, któremu więcej służymy niż jakiemu królowi, a wszytko około niego jest napilniejsze staranie nasze; ano to szpetna służba, kto nieprzyjacielowi służy, a da mu się w niewolą.

Jako żywot poczciwy postanowić

A tak starajmy się jedno pilno, wziąwszy sobie rozum, cnotę a bogobojność na pomoc; snadnie ty nieprzyjacioły pogromimy, co nas więcej wiodą do złego niżli do dobrego. A zwyciężywszy wszytko, czego nam nie potrzeba, starajmyż się też, abychmy sobie po tych burzkach a po tych trwogach dziwnych świata tego nadobnie a spokojnie odpoczynęli. Jakoż tego i każdy bojowy człowiek używa. [...] A tego odpoczynienia inaczej sobie uczynić nie możemy, jedno gdy ozdobiwszy swe uczciwe stany nadobnymi, poczciwymi cnotami a uważnymi sprawami, a bogobojnymi postępki, z wesołą a nie z zakurczoną myślą żywotów swych wdzięcznych a spokojnych używać będziemy, czekając lat i starości swojej, a potym onego wdzięcznego zawołania Pańskiego, które takiego żadnego nie minie, gdyż nas będzie raczył zawołać do Siebie a do wiecznych onych rozkoszy Swoich, gdyż to każdemu nieomylnie zaślubić raczył, iż gdzie On sam jest, chce, aby tam z Nim był każdy sługa Jego.

ZESTAW nr 2

TEMAT nr 1

1. Przemijanie jako temat tekstów kultury. Omów zagadnienie, odwołując się do załączonego obrazu Vanitas Philippe’a de Champaigne'a oraz wybranych utworów literackich.

TEMAT nr 2

2. Omów wpływ kultury starożytnej na frazeologię współczesnej polszczyzny. Odwołaj się do podanego tekstu i wybranych przykładów literackich.

     Aby cytat lub motyw stał się związkiem frazeologicznym, a zatem jednostką języka, tekst musi być powszechnie znany. W naszym kręgu kulturowym warunek ten spełnia przede wszystkim Biblia – biblizmy stanowią wspólną część zasobów frazeologicznych wielu jeżyków, nie brakuje ich również w polszczyźnie. Oto kilka przykładów: sól ziemi (Mt 5, 13) `najbardziej wartościowi ludzie`, wdowi grosz (Mk 12, 42) `niewielka suma lub niewielki dar składane z serca przez kogoś niezamożnego, kosztem wyrzeczeń`, kraina mlekiem i miodem płynąca (2 Mojż.1 3, 8) `kraina żyzna, obfitująca we wszystkie bogactwa`. Wiele biblizmów zachowało powagę i odświętność tekstu źródłowego. Pewne związki jednak – może ze względu na swój wyjściowy patos – są używane żartobliwie lub sarkastycznie, np. ktoś chodzi jak błędna owca (Ps 119, 176) `ktoś chodzi bez celu`, niebieski ptaszek (Mt 6, 26) `próżniak`, niewierny Tomasz (J 20, 27) `sceptyk`. Inną wyróżniającą się grupę frazeologizmów tworzą związki odwołujące się do mitologii greckiej i rzymskiej oraz do literatury i historii starożytnej. Jednostki te również występują w wielu innych językach europejskich, są łatwo uchwytnym przejawem wspólnoty kulturowej. Na przykład z mitologii wywodzą się: syzyfowa praca, męki Tantala, stajnia Augiasza, puszka Pandory; z literatury: między Scyllą a Charybdą (Odyseja), lwia część i ktoś stroi się w cudze piórka (bajki Ezopa); z historii: pyrrusowe zwycięstwo, węzeł gordyjski, ktoś przekracza Rubikon. Związki, których korzenie sięgają starożytności, należą w zasadzie – podobnie jak większość biblizmów – do frazeologii książkowej. Ich używanie postrzegane jest społecznie jako świadectwo przynależności do elity kulturalnej.

A.M. Lewicki, A. Pajdzińska, Frazeologia, [w:] Współczesny język polski, pod red. Jerzego Bartmińskiego, Lublin 2001.

TEMAT nr 3

3. Jakie wizje idealnych krain możemy odnaleźć w tekstach kultury? Odpowiedz na podstawie fragmentów dzieła Adama Mickiewicza „Pan Tadeusz” oraz wybranych tekstów kultury.

W całej przeszłości i w całej przyszłości

Jedna już tylko jest kraina taka,

W której jest trochę szczęścia dla Polaka:

Kraj lat dziecinnych! On zawsze zostanie

Święty i czysty jak pierwsze kochanie,

Nie zaburzony błędów przypomnieniem,

Nie podkopany nadziei złudzeniem

Ani zmieniony wypadków strumieniem.

Gdziem rzadko płakał, a nigdy nie zgrzytał,

Te kraje rad bym myślami powitał:

Kraje dzieciństwa, gdzie człowiek po świecie

Biegł jak po łące, a znał tylko kwiecie

Miłe i piękne, jadowite rzucił,

Ku pożytecznym oka nie odwrócił.

Ten kraj szczęśliwy, ubogi i ciasny,

Jak świat jest boży, tak on był nasz własny!

Jakże tam wszystko do nas należało!

Jak pomnim wszystko, co nas otaczało: (…)

Bo któż tam mieszkał? - Matka, bracia, krewni,

Sąsiedzi dobrzy. Kogo z nich ubyło,

Jakże tam o nim często się mówiło(…)

Tam, gdzie do pana przywiązańszy sługa

Niż w innych krajach małżonka do męża;

Gdzie żołnierz dłużej żałuje oręża

Niż tu syn ojca; po psie płaczą szczerze

I dłużej niż tu lud po bohaterze.

ZESTAW nr 1

TEMAT: 1

1. Nietrwałość istnienia jako temat tekstów kultury. Omów zagadnienie, odwołując się do załączonego obrazu Martwi kochankowie oraz wybranych utworów literackich.

Martwi kochankowie, obraz z 1470 roku, w zbiorach Muzeum Dzieł Sztuki Katedry Najświętszej Marii Panny(Musée de l’Œuvre Notre-Dame) w Strasburgu.

TEMAT: 2

1. Jakie środki językowo-stylistyczne służą wzmocnieniu funkcji ekspresywnej w tekście literackim? Omów zagadnienie na podstawie Lamentu świętokrzyskiego oraz wybranego utworu literackiego.

Posłuchajcie, bracia miła

Posłuchajcie, bracia miła,

Kcęć wam skorżyć krwawą głowę;

Usłyszycie moj zamętek,

Jen mi się [z]stał w Wielki Piątek.

Pożałuj mię, stary, młody,

Boć mi przyszły krwawe gody;

Jednegociem Syna miała

I tegociem ożalała.

Zamęt ciężki dostał się mie, ubogiej żenie,

Widzęć rozkrwawione me miłe narodzenie;

Ciężka moja chwila, krwawa godzina,

Widzęć niewiernego Żydowina,

Iż on bije, męczy mego miłego Syna.

Synku miły i wybrany,

Rozdziel z matką swoją rany;

A wszakom cię, Synku miły, w swem sercu nosiła,

A takież tobie wiernie służyła.

Przemow k matce, bych się ucieszyła,

Bo już jidziesz ode mnie, moja nadzieja miła.

Synku, bych cię nisko miała,

Niecoć bych ci wspomagała:

Twoja głowka krzywo wisa, tęć bych ja podparła;

Krew po tobie płynie, tęć bych ja utarła;

Picia wołasz, piciać bych ci dała,

Ale nie lza dosiąc twego świętego ciała.

O anjele Gabryjele,

Gdzie jest ono twe wesele,

Cożeś mi go obiecował tako barzo wiele,

A rzekący: „Panno, pełna jeś miłości!”

A ja pełna smutku i żałości.

Sprochniało we mnie ciało i moje wszytki kości.

Proścież Boga, wy miłe i żądne maciory,

By wam nad dziatkami nie były takie pozory,

Jele ja nieboga ninie dziś zeźrzała

Nad swym, nad miłym Synem krasnym,

Iż on cirpi męki nie będąc w żadnej winie.

Nie mam ani nie będę mieć jinego,

Jedno ciebie, Synu, na krzyżu rozbitego.

Posłuchajcie, bracia miła, [w:] Lektury polonistyczne pod red. A. Borowskiego i J. S. Gruchały, UNIVERSITAS, Kraków, 1995.

TEMAT: 3

3. Jaką funkcję w utworze literackim może pełnić sen? Rozważ, interpretując fragment Trenu XIX Jana Kochanowskiego oraz wybrane utwory.

Jan Kochanowski

Tren XIX – albo Sen

Żałość moja długo w noc oczu mi nie dała

Zamknąć i zemdlonego upokoić ciała.

Ledwie mię na godzinę przed świtaniem swymi

Sen leniwy obłapił skrzydły czarnawymi.

Na ten czas mi sie matka własnie ukazała,

A na ręku Orszulę moję wdzięczną miała,

Jaka więc po paciorek do mnie przychodziła,

Skoro z swego posłania rano się ruszyła. [...]

Patrzę, co dalej będzie, aż matka tak rzecze: […]

Czyli nas już umarłe macie za stracone

I którym już na wieki słońce jest zgaszone?

A my, owszem, żywiemy żywot tym ważniejszy,

Czym nad to grube ciało duch jest ślachetniejszy.

Ziemia w ziemię się wraca, a duch z nieba dany

Miałby zginąć ani na miejsca swe wezwany?

O to się ty nie frasuj, a wierz niewątpliwie,

Że twoja namilejsza Orszuleczka żywie. […]

Swoje szkody tak szacuj i omyłki swoje,

Abyś nie przepamiętał, że baczenie twoje

I stateczność jest droższa! W tę bądź przedsię panem,

Jako się kolwiek czujesz w pociechy obranem. [...]

Skryte są Pańskie sądy; co się Jemu zdało,

Nalepiej, żeby się też i nam podobało.

Na koniec, w co się on koszt i ona utrata,

W co się praca i twoje obrociły lata,

Ktoreś ty niemal wszytkie strawił nad księgami,

Mało się bawiąc świata tego zabawami?

Teraz by owoc zbierać swojego szczepienia

I ratować w zachwianiu mdłego przyrodzenia!

Cieszyłeś przed tym insze w takiejże przygodzie:

I będziesz w cudzej czulszy niżli w swojej szkodzie?

Teraz, mistrzu, sam się lecz! Czas doktor każdemu,

Ale kto pospolitym torem gardzi, temu

Tak poznego lekarstwa czekać nie przystoi!

Rozumem ma uprzedzić, co insze czas goi.

A czas co ma za fortel? Dawniejsze świeżymi

Przypadkami wybija, czasem weselszymi,

Czasem też z tejże miary; co człowiek z baczeniem

Pierwej, niż przyjdzie, widzi i takim myśleniem

Przeszłych rzeczy nie wściąga, przyszłych upatruje

I serce na oboje fortunę gotuje.

Tego się, synu, trzymaj, a ludzkie przygody

Ludzkie noś; jeden jest Pan smutku i nagrody.”

Tu zniknęła. — Jam się też ocknął. — Aczciem prawie

Niepewien, jeslim przez sen słuchał czy na jawie.

J. Kochanowski, Treny, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1978.

Matura ustna 2016 - zadanie dla klasy III A

Zadanie dla klasy III A:

Polecenie:

Czynności wstępne:

• Zapoznaj się z przykładowym schematem planu wypowiedzi.
• Przeczytaj uważnie polecenie. Podkreśl zawarty w nim problem.
• Zapoznaj się z zamieszczonym tekstem kultury i zastanów się nad jego związkiem z problemem wskazanym w poleceniu.
• Zastanów się, do jakich tekstów kultury możesz się odwołać, aby w pełni uzasadnić swoje stanowisko wobec problemu.

Samodzielnie sporządź szczegółowy plan (konspekt) swojej wypowiedzi.

Zestawy tematów do opracowania wraz z numerami z dziennika:

Zestaw nr 1: numery od 1-3;

Zestaw nr 2: numery od 4-6;

Zestaw nr 3: numery od 7-9;

Zestaw nr 4: numery od 10-12;

Zestaw nr 5: numery od 13-15;

Zestaw nr 6: numery od 16-18;

Zestaw nr 7: numery od 19-21;

Zestaw nr 8: numery od 22-24;

Zestaw nr 9: numery od 25-26;

Termin oddania konspektów: 07 marca 2016 r. (poniedziałek).

PRZYKŁADOWY SCHEMAT PLANU WYPOWIEDZI:

I. Wstęp:

1. Wprowadzenie do tematu:

(może zawierać ogólną refleksję na temat problemu/ wyjaśnienie pojęć kluczowych występujących w temacie i istotnych dla zrozumienia rozważanego zagadnienia/ zarysowanie tła problemu poprzez przywołanie odpowiednich kontekstów).

2. Teza/ Założenie/ Główny problem.

II. Rozwinięcie:

1. Interpretacja problemu w tekście kultury

(wywód – argumentacja zawierająca interpretację utworu literackiego, opis dzieła plastycznego lub odczytanie tekstu językowego).

a) Argument 1;

Przykład.

b) Argument 2;

Przykład.

2. Odwołanie do innych tekstów kultury

a) Argument 1;

Przykład.

b) Argument 2;

Przykład.

III. Zakończenie

(podsumowanie i sformułowanie wniosków końcowych/ spuentowanie wywodu z nawiązaniem do głównego problemu/ założenia/ tezy).

Subiektywna lista 124 książek, które warto przeczytać

Oto subiektywna lista książek autorów polskich, zachęcam do czytania:

1.                A jak królem, a jak katem będziesz – Tadeusz Nowak

2.                 Achtung! Banditen! - Wojciech Albiński

3.                 Benek Kwiaciarz – Marek Nowakowski 

4.                Bramy raju - Jerzy Andrzejewski

5.                 Brzezina - Jarosław Iwaszkiewicz

6.                Cesarski poker – Waldemar Łysiak

7.                 Cesarz - Ryszard Kapuściński

8.                Chleb rzucony umarłym - Bogdan Wojdowski

9.                Cyberiada - Stanisław Lem

10.             Disneyland - Dygat Stanisław

11.               Doskonała próżnia - Stanisław Lem

12.              Dziecko przez ptaka przyniesione -Andrzej Kijowski

13.              Dzieje jednego pocisku - Andrzej Strug

14.             Dziennik – Jan Lechoń

15.              Dziennik 1954 – Leopold Tyrmand

16.             Dziennik 1962-1969 – Sławomir Mrożek

17.              Dzienniki – Zofia Nałkowska

18.             Dzienniki – Jarosław Iwaszkiewicz

19.             Dzienniki gwiazdowe – Stanisław Lem

20.            Dzień oszusta – Ireneusz Iredyński

21.              Dziewczęta z Nowolipek -Pola Gojawiczyńska

22.            Dziewczynka w czerwonym płaszczyku – Roma Ligocka

23.            Faraon – Bolesław Prus

24.            Generał Barcz-  Juliusz Kaden- Bandrowski

25.            Gottland – Mariusz Szczygieł

26.            Góry nad czarnym morzem – Wilhelm Mach

27.            Hanemann – Stefan Chwin

28.            Heban – Ryszard Kapuściński

29.            Heroina – Tomasz Piątek

30.            Historie maniaków – Roman Jaworski

31.              Hrabina Cosel – J.I. Kraszewski

32.            Jadąc do Babadag – Andrzej Stasiuk

33.            Jezioro Bodeńskie – Stanisław Dygat

34.            Kamień na kamieniu – Wiesław Myśliwski

35.            Kapitan Kloss – Andrzej Zbych 

36.            Kapitan Żbik – scen. Władysław Krupka

37.            Kariera Nikodema Dyzmy – Tadeusz Dołęga-Mostowicz

38.            Kieszonkowy atlas kobiet – Sylwia Chutnik 

39.            Kobieta na krańcu świata – Martyna Wojciechowska

40.           Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy – Sergiusz Piasecki

41.             Kolumbowie. Rocznik 20 – Roman Bratny

42.            Konopielka – Edward Redliński

43.            Koń Pana Boga – Wilhelm Dichter

44.           Król obojga Sycylii – Andrzej Kuśniewicz

45.            Krzyżacy – Henryk Sienkiewicz

46.           Krzyżowcy – Zofia Kossak-Szczucka

47.            Lala – Jacek Dehnel

48.           Lalka – Bolesław Prus

49.           Lekcja martwego języka – Andrzej Kuśniewicz

50.            Legendy warszawskie – Artur Oppman

51.              Madame – Antoni Libera

52.            Mała Apokalipsa – Tadeusz Konwicki

53.            Maska – S. Lem

54.            Matka Joanna od Aniołów -J. Iwaszkiewicz

55.            Matka królów – K. Brandys

56.            Mamidło – Jan Himilsbach

57.            Mój wiek – Aleksander Wat

58.            Msza za miasto Arras – Andrzej Szczypiorski

59.            Na nieludzkiej ziemi – Józef Czapski

60.           Na srebrnym globie – Jerzy Żuławski

61.             Na wysokiej połoninie – Stanisław Vincenz

62.            Nad Niemnem – E. Orzeszkowa

63.            Niekochana – Adolf Rudnicki

64.           Noce i dnie – Maria Dąbrowska

65.            Obłęd – Jerzy Krzysztoń

66.           Ogniem i mieczem – Henryk Sienkiewicz

67.            Ostatnie życzenie – Andrzej Sapkowski

68.           Ósmy dzień tygodnia – Marek Hłasko

69.           Pamiętniki Soplicy – Henryk Rzewuski

70.            Pamiętnik antybohatera – Kornel Filipowicz

71.              Pamiętnik z powstania warszawskiego – Miron Białoszewski

72.            Pętla -Marek Hłasko

73.            Pierwszy krok w chmurach – Marek Hłasko

74.            Początek – A. Szczypiorski

75.            Pod mocnym aniołem – Jerzy Pilch

76.            Poganka – Narcyza Żmichowska

77.            Pokolenie Marka Świdy – Andrzej Strug

78.            Popioły – S. Żeromski

79.            Popiół i diament – Jerzy Andrzejewski

80.           Prawiek i inne czasy – Olga Tokarczuk

81.             Rękopis znaleziony w Saragossie – Jan Potocki

82.            Romans prowincjonalny – Kornel Filipowicz

83.            Rozmowy z diabłem – L.Kołakowski

84.           Rozmowy z katem – K. Moczarski

85.            Saga ludu – M. Malicki

86.           Soból i panna- Józef Weyssenhoff

87.            Szkice piórkiem – A. Bobkowski

88.           Śmierć czeskiego psa – Janusz Rudnicki

89.           Śmierć mówi w moim imieniu – Joe Alex

90.           Śmierć w Breslau – M. Krajewski

91.             Śnieg – S. Przybyszewski

92.            Tańczący jastrząb – Julian Kawalec

93.            Tartak – Daniel Odija

94.           Traktat o łuskaniu fasoli – W. Myśliwski

95.             13 bajek z królestwa Lailonii dla dużych i małych – Leszek Kołakowski

96.           Trzynaście opowieści – Ksawery Pruszyński

97.            Urząd – Tadeusz Breza

98.           W cudzym pięknie – Adam Zagajewski

99.           W czwartym wymiarze – Antoni Lange

100.        W małym domku – Tadeusz Rittner

101.          W ogrodzie pamięci – Joanna Olczak -Ronikier

102.         W rajskiej dolinie wśród zielska – Jacek Hugo – Bader

103.         Wampir- W. Reymont

104.        Wariacje pocztowe – K. Brandys

105.         Warunek – Eustachy Rylski

106.        Wątróbka po warszawsku – Stefan Wiechecki

107.         Widnokrąg – Wiesław Myśliwski

108.        Wierna rzeka – Stefan Żeromski

109.        Wspomnienia niebieskiego mundurka -Wiktor Gomulicki

110.          Wspólny pokój – Zbigniew Uniłowski

111.            Wyrok na Franciszka Kłosa – Stanisław Rembek

112.           Wyspa złoczyńców – Zbigniew Nienacki

113.           Zaklęte rewiry - Henryk Worcell

114.          Zaklęty dwór -Walery  Łoziński

115.           Zamek kaniowski - Seweryn Goszczyński

116.          Zasypie wszystko, zawieje – Włodzimierz Odojewski

117.           Zazdrość i medycyna – Michał Choromański

118.          Ziele na kraterze - Melchior Wańkowicz

119.          Ziemia obiecana - Władysław Stanisław Reymont

120.         Zły- Tyrmand

121.           Zmory - Emil Zegadłowicz

122.         Znachor -Tadeusz Dołęga- Mostowicz

123.         Znaszli ten kraj…? – Boy-Żeleński

124.         Zostało z uczty bogów – Igor Newerly